Về kinh tế sáng tạo

Kinh tế sáng tạo (creative economy), theo UNCTAD (Hội nghị Liên Hợp Quốc về Thương mại và Phát triển), được nhìn nhận như một khái niệm đang vận động và phát triển dựa trên các tài sản sáng tạo có tiềm năng tạo ra tăng trưởng và phát triển kinh tế.

• Kinh tế sáng tạo có thể thúc đẩy tạo thu nhập, việc làm và nguồn thu từ xuất khẩu, đồng thời khuyến khích hòa nhập xã hội, đa dạng văn hóa và phát triển con người.
• Kinh tế sáng tạo bao hàm các chiều cạnh kinh tế, văn hóa và xã hội, tương tác chặt chẽ với công nghệ, sở hữu trí tuệ và các mục tiêu phát triển du lịch.
• Đây là một tập hợp các hoạt động kinh tế dựa trên tri thức, có chiều kích phát triển và mối liên kết xuyên suốt ở cả cấp độ vĩ mô và vi mô của nền kinh tế.
• Kinh tế sáng tạo là một lựa chọn phát triển khả thi, đòi hỏi các phản ứng chính sách đổi mới, liên ngành và sự phối hợp hành động giữa các bộ, ngành.

Ở trung tâm của kinh tế sáng tạo chính là các ngành công nghiệp sáng tạo, đóng vai trò động lực và là điểm giao thoa giữa khu vực thủ công, dịch vụ và công nghiệp trong thương mại toàn cầu.

Các ngành công nghiệp sáng tạo là:

• Các chu trình sáng tạo, sản xuất và phân phối hàng hóa và dịch vụ, trong đó sáng tạo và vốn trí tuệ đóng vai trò là yếu tố đầu vào chủ yếu;
• Cấu thành một tập hợp các hoạt động dựa trên tri thức, tập trung vào lĩnh vực nghệ thuật nhưng không giới hạn trong nghệ thuật, có tiềm năng tạo ra doanh thu thông qua thương mại và quyền sở hữu trí tuệ;
• Bao gồm cả sản phẩm hữu hình và dịch vụ trí tuệ hoặc nghệ thuật phi vật thể, mang nội dung sáng tạo, giá trị kinh tế và định hướng thị trường;
• Nằm ở điểm giao thoa giữa khu vực thủ công, dịch vụ và công nghiệp;
• Hình thành một khu vực năng động mới trong thương mại toàn cầu.

Định nghĩa này được xem là nền tảng khái niệm toàn diện để các quốc gia xây dựng chính sách và chiến lược phát triển kinh tế sáng tạo.. 

Tại Việt Nam, khái niệm công nghiệp văn hóa được sử dụng, và có liên quan, tuy nhiên không thay thế khái niệm công nghiệp sáng tạo.

Cách hiểu chung nhất và có thể áp dụng toàn cầu về công nghiệp văn hóa, trước hết có thể dựa vào định nghĩa của tổ chức UNESCO về các ngành công nghiệp văn hóa và sáng tạo (CCIs). Đó là “Các lĩnh vực hoạt động có tổ chức mà mục đích chính là sản xuất hoặc sao chép, quảng bá, phân phối và/hoặc thương mại hóa hàng hóa, dịch vụ và hoạt động mang tính chất văn hóa, nghệ thuật hoặc di sản”.

Hoặc hiểu theo cách này: “CCI bao gồm nhiều tiểu ngành và chuỗi giá trị đa dạng, bao gồm nhưng không giới hạn ở thiết kế, thời trang, nghe nhìn, di sản văn hóa, trò chơi điện tử, kiến ​​trúc và nghệ thuật biểu diễn. Các tiểu ngành này thể hiện năng lực đổi mới mạnh mẽ và duy trì mối liên hệ chặt chẽ với các lĩnh vực khác của nền kinh tế. Mối liên hệ này được thúc đẩy thông qua sự sáng tạo, thiết kế và việc áp dụng các quy trình tổ chức và mô hình kinh doanh mới. (Theo Báo cáo Hiểu về các ngành công nghiệp văn hóa sáng tạo và thiết kế cách tiếp cận để phát triển các ngành này, năm 2024 của Tổ chức Hợp tác Quốc tế Đức GIZ).

Những cách tiếp cận trên nhấn mạnh không chỉ các sản phẩm công nghiệp được tạo ra từ sự sáng tạo của con người, mà còn xem xét toàn bộ chuỗi sản xuất, cũng như các chức năng cụ thể của từng lĩnh vực tham gia vào việc đưa những sáng tạo này đến với công chúng.

Chính phủ Việt Nam có cách tiếp cận tương đối tổng thể, nhìn nhận việc phát triển các ngành công nghiệp văn hóa Việt Nam “trong tổng thể phát triển kinh tế - xã hội, khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, phát huy tối đa nguồn lực văn hóa, con người Việt Nam…” (Chiến lược phát triển các ngành công nghiệp văn hóa Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045, Quyết định 2486 /QĐ-TTg, 2025)

Chính phủ Việt Nam xác định các các ngành công nghiệp văn hóa Việt Nam gồm: (1) Điện ảnh; (2) Mỹ thuật, nhiếp ảnh và triển lãm; (3) Nghệ thuật biểu diễn; (4) Phần mềm và các trò chơi giải trí; (5) Quảng cáo; (6) Thủ công mỹ nghệ; (7) Du lịch văn hóa; (8) Thiết kế sáng tạo; (9) Truyền hình và phát thanh; (10) Xuất bản, và đó là những ngành tạo ra các sản phẩm kết hợp yếu tố văn hóa, sáng tạo, công nghệ và quyền sở hữu trí tuệ, đáp ứng nhu cầu tiêu dùng, hưởng thụ văn hóa của người dân và phù hợp với mục tiêu hội nhập quốc tế, phát triển bền vững đất nước.

Hà Nội, với danh hiệu “Thành phố sáng tạo” của UNESCO từ năm 2019, cam kết biến văn hóa và sáng tạo thành động lực kinh tế trọng yếu, song song với phát triển du lịch, dịch vụ và công nghiệp văn hóa. Qua bốn mùa Lễ hội Thiết kế sáng tạo từ 2021 đến 2024, sự kiện đã đóng vai trò như mô hình thực nghiệm kết nối nghệ thuật - di sản - kinh tế, tạo giá trị thương mại gắn với bản sắc địa phương.

Năm 2026, Hà Nội trực tiếp đề cập phát triển kinh tế sáng tạo như một mục tiêu rõ rệt thông qua việc mở rộng quy mô, thời gian cũng như sứ mệnh tổ chức của Lễ hội Thiết kế Sáng tạo, hướng đến xây dựng hệ sinh thái sáng tạo.

Về hệ sinh thái sáng tạo

“Hệ sinh thái sáng tạo là sự kết hợp của các doanh nghiệp, các trung tâm đào tạo, học viện và các đơn vị nghiên cứu tham gia vào sự cộng hưởng công tư xung quanh các dự án sáng tạo chung trong một không gian phi vật chất nhất định, có thể đạt được thông qua các mối liên kết mà các thành viên của hệ thống duy trì với nhau. Hệ thống quan hệ đối tác này được tổ chức để tạo ra một bể chứa từ đó các ý tưởng sáng tạo, đổi mới được khai thác, cuối cùng có thể được sử dụng bởi các công ty hiện có. Đồng thời, các hệ thống này góp phần duy trì hiệu ứng lan tỏa sang các tiểu ngành và lĩnh vực khác, vì kiến ​​thức về sự sáng tạo của con người liên tục được đổi mới qua các thế hệ. Định nghĩa này chỉ rõ lãnh thổ và cộng đồng là điểm khởi đầu của hệ sinh thái sáng tạo. Chính tại đây, thông qua cách tiếp cận về chuỗi giá trị (VCA), các sản phẩm và dịch vụ sáng tạo có thể được xác định và lựa chọn để phát triển. Trong trường hợp này, di sản văn hóa, chuỗi giá trị truyền thống và các cụm ngành mới cần được xác định và phân tích.” (Báo cáo Hệ sinh thái sáng tạo: Tạo điều kiện thuận lợi cho sự phát triển, 2014, UNIDO - Tổ chức Phát triển Công nghiệp Liên hợp quốc)

Trên hết, một hệ sinh thái lành mạnh phải đảm bảo được tính bền vững - dài hạn - quay vòng, giải quyết được các rào cản hệ thống như bất bình đẳng xã hội, điều kiện làm việc bấp bênh và bảo vệ bản quyền, đặc biệt là trong kỷ nguyên số và AI.

Khác với các lần tổ chức trước chỉ giới hạn trong khuôn khổ lễ hội, Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026 chuyển sang mô hình hệ sinh thái sáng tạo đô thị. Mục tiêu này định vị lễ hội không chỉ là sự kiện văn hóa-nghệ thuật mà trở thành một cấu trúc có tính nền tảng giúp thúc đẩy, đầu tư, tạo sân chơi và luật chơi công bằng với tầm nhìn phát triển kinh tế sáng tạo đô thị bền vững.

Sinh thái sáng tạo đô thị và phát triển đồng đều, bền vững

Những thập niên gần đây chứng kiến sự trỗi dậy của kinh tế sáng tạo như một động lực tăng trưởng, tạo việc làm, nâng cao năng lực cạnh tranh của các quốc gia đô thị, góp phần giải quyết các vấn đề xã hội và bảo vệ môi trường. Tuy nhiên, kinh nghiệm quốc tế cho thấy: khi sáng tạo bị giản lược thành chỉ số tăng trưởng, hệ sinh thái sáng tạo có nguy cơ mất cân bằng, dẫn đến lao động bấp bênh, loại trừ xã hội và thương mại hóa quá mức văn hóa.

Trong mô hình đổi mới và sáng tạo do UNIDO đề xuất (2014) về hệ sinh thái sáng tạo, vai trò của phía công trở nên quan trọng hơn ở giai đoạn thứ hai của quá trình phát triển ngành công nghiệp sáng tạo. Các quyết định của nhà hoạch định chính sách trở nên then chốt khi hoạt động kinh tế mục tiêu đã được tích hợp thành công vào một ngành công nghiệp sáng tạo phát triển mạnh và các liên kết bền vững giữa các bên tham gia (cộng đồng, khu vực tư nhân, giới học thuật và các trung tâm đào tạo nghề) đã được thiết lập. Hỗ trợ chính sách, cả về tài chính và thể chế, cho phép hệ sinh thái sáng tạo duy trì ổn định và tiếp tục phát triển, cuối cùng dẫn đến sự phát triển công nghiệp bền vững và toàn diện.

Từ quan điểm của UNIDO, có thể hiểu rằng công nghiệp sáng tạo chỉ thực sự “bước sang ngưỡng công nghiệp” khi Nhà nước chuyển từ vai trò quan sát sang kiến tạo: thiết lập khung thể chế, điều phối lợi ích, và đầu tư chiến lược để củng cố các liên kết hệ sinh thái đã hình thành. Đây là giai đoạn mà quyết sách công không còn mang tính hỗ trợ bên lề, mà trở thành yếu tố quyết định đến tính bền vững và bao trùm của quá trình phát triển.

Trong hệ sinh thái này, nhà nước, các bên cộng đồng, khu vực tư nhân, giới học thuật và các trung tâm đào tạo nghề không vận hành tách rời, mà cùng kiến tạo các điều kiện nền: chính sách, không gian, nguồn lực, giáo dục và bảo trợ xã hội cho sáng tạo. Một luận điểm then chốt của cách tiếp cận hệ sinh thái là việc nhìn nhận văn hóa và sáng tạo như hàng hóa công, đồng thời là tài sản chung của đô thị. Văn hóa tạo ra giá trị kinh tế, nhưng đồng thời duy trì gắn kết xã hội, đa dạng biểu đạt và khả năng phản tư của cộng đồng.

Phát triển kinh tế sáng tạo không thể chỉ dựa vào thị trường, mà cần các chính sách chủ động nhằm bảo đảm điều kiện lao động công bằng, tiếp cận nguồn lực và cơ hội tham gia cho các nhóm yếu thế. Trong không gian đô thị, điều này gắn chặt với quyền tiếp cận văn hóa, quyền sử dụng không gian công cộng và quyền tham gia vào đời sống sáng tạo của cư dân.  (Chương 4 của báo cáo UNESCO – Culture: The Missing SDG (Executive Summary, 2025)

Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội hướng đến một hệ sinh thái đô thị và vai trò, quyền lợi của người dân

Trong khuôn khổ cách hiểu như trên, các lễ hội sáng tạo đô thị không đơn thuần là sự kiện văn hóa nghệ thuật - du lịch, mà là một cơ chế thực hành và giải quyết và thu nhận các phản hồi về chính sách (policy laboratory) cho hệ sinh thái sáng tạo. Bản thân chính lễ hội cũng là một hệ sinh thái sáng tạo, trong đó quyền tiếp cận văn hóa và sự tham gia của cộng đồng ở cấp độ ý tưởng và sáng kiến, quyền được hỗ trợ biến ý tưởng thành sản phẩm có thể đưa vào kinh doanh, quyền được hoạt động trong một bộ khung thể chế cởi mở, ổn định và cân bằng là thành tố cốt lõi nằm ở trung tâm.  

Việc tạo ra cơ chế cho hệ sinh thái sáng tạo cũng như trở thành mô hình thực nghiệm hệ sinh thái có thể thấy rõ ở định hướng chuyển mình từ “Lễ Hội” tới “Hệ sinh thái sáng tạo đô thị” của Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026. Quyền lợi và vai trò của cộng đồng và người dân cũng đã được chỉ ra rõ rệt khi Lễ hội 2026 đã xác định hai trụ cột chính gồm Kinh tế Sáng tạo (Creative Economy) và Nghệ thuật Liên ngành (Interdisciplinary & Media Arts), bao gồm các nhóm nhiệm vụ:

1. Kết nối liên ngành giữa thiết kế - nghệ thuật - công nghệ - kiến trúc - thủ công - dữ liệu - trình diễn.
2. Tạo nền tảng bền vững cho sản phẩm sáng tạo phát triển thương mại, ứng dụng đô thị, mở rộng chuỗi giá trị kinh tế.
3. Thiết lập mạng lưới không gian sáng tạo phi tập trung trên toàn thành phố, từ khu di sản đến công viên công cộng và không gian bãi giữa sông Hồng, phục vụ sáng tạo cộng đồng và thị trường.

Các thành tố của hệ sinh thái sáng tạo được nêu rõ trong bài phát biểu của bà Vũ Thu Hà, Phó Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội tại Lễ công bố khung hoạt động Lễ hội Thiết kế sáng tạo Hà Nội năm 2026 và ra mắt Mạng lưới không gian sáng tạo Hà Nội. Bà nêu rõ, đồng thời kêu gọi sự tham gia của các bên:

Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026 với chủ đề “Kinh tế sáng tạo” thúc đẩy sự kết nối giữa doanh nghiệp, làng nghề, nghệ nhân, nhà thiết kế, các trường đại học và đội ngũ chuyên gia, được tổ chức thành chuỗi các hoạt động phong phú diễn ra từ tháng 1/2026 đến tháng 11/2026 trên phạm vi toàn Thành phố, chia thành 05 không gian: (1) Không gian di sản (khu vực chợ đồng Xuân - Bắc Qua và Trung tâm Công nghiệp văn hoá Đồng Xuân; (2) Không gian Kẻ chợ (khu vực phố cổ Hà Nội với 36 phố hàng); (3) Không gian tương lai (Mạng lưới các công viên trên địa bàn Thành phố); (4) Không gian sinh thái (Khu vực bãi giữa và ven sông Hồng); (5) Không gian cộng đồng (trên toàn bộ các không gian văn hoá, các thiết chế…trên toàn thành phố).

Đây là nỗ lực nhằm hướng các nguồn lực sản xuất dần tham gia vào chuỗi giá trị sáng tạo một cách thực chất, trong đó, với sự kết nối đa ngành nghệ thuật, kiến trúc, thiết kế, du lịch và công nghệ, những giá trị mới sẽ được tạo ra, những không gian mới được hình thành và những mô hình kinh tế mới được thử nghiệm - Đây chính là chìa khóa để kinh tế sáng tạo phát triển trở thành công cụ quan trọng để tạo ra sản phẩm mới, mở rộng thị trường và xây dựng thương hiệu bền vững.

Hà Nội mong muốn các dự án, ý tưởng và các hành động cụ thể khai thác phát huy giá trị văn hoá, di sản văn hoá vật thể và phi vật thể, làng nghề truyền thống… trở thành các dự án sáng tạo, phát triển lâu dài, nơi mọi nỗ lực gìn giữ văn hóa, đổi mới tư duy và phát triển kinh tế được kết nối hài hòa.

Thành phố Hà Nội mong muốn nhận được nhiều hơn nữa sự đồng hành của các cơ quan quản lý, các trường đại học, doanh nghiệp, nghệ nhân, kiến trúc sư, nhà thiết kế, nghệ sĩ và toàn thể cộng đồng sáng tạo để cùng xây dựng một hệ sinh thái sáng tạo, tiếp tục hiện thực hóa chủ trương của thành phố Hà Nội về khai thác nguồn lực văn hóa phát triển kinh tế - xã hội Thủ đô một cách bền vững.

Qua lời phát biểu này, cùng với các nỗ lực hành động của Lễ hội Thiết kế Sáng tạo từ mùa đầu tiên (2021) cho tới nay, cụ thể ở việc thiết lập và đánh thức các không gian di sản trên khắp thành phố, thiết lập hạ tầng tổ chức, đầu tư cho truyền thông và kêu gọi các sáng kiến, tác phẩm, sản phẩm từ cộng đồng, doanh nghiệp, nghệ sĩ và các nhóm sáng tạo cùng tham gia trưng bày, kết nối với khách hàng và đối tác đã tạo ra một “truyền thống mới” và một “dịp tụ hội, kích hoạt cơ hội” đáng được chờ đợi trong năm.

Từ khía cạnh tiếp cận và hưởng thụ văn hóa, Lễ hội mở cửa với nhiều hoạt động miễn phí dành cho người dân và khách du lịch, từ các hoạt động triển lãm, trưng bày, đến các buổi biểu diễn, các workshop thực hành, và các tọa đàm chuyên sâu. 

Trong bối cảnh đó, Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội rõ ràng không chỉ là sự kiện văn hóa – du lịch, mà là không gian thực hành quyền văn hóa của người dân. Thông qua lễ hội, người dân không chỉ “xem” hay “tiêu dùng” sáng tạo mà có thể tham gia, đối thoại và đồng kiến tạo các trải nghiệm đô thị.

Một số văn bản chính sách đáng chú ý về định hướng phát triển kinh tế sáng tạo và bối cảnh Hà Nội

Nghị quyết số 33-NQ/TW ngày 9-6-2014 của Ban Chấp hành Trung ương đề ra mục tiêu, yêu cầu: "Xây dựng thị trường văn hóa lành mạnh, đẩy mạnh phát triển công nghiệp văn hóa, tăng cường quảng bá văn hóa Việt Nam". Chiến lược phát triển các ngành công nghiệp văn hóa Việt Nam đến năm 2020, tầm nhìn đến năm 2030 do Chính phủ ban hành năm 2016 đã khẳng định quan điểm: "Các ngành công nghiệp văn hóa là bộ phận cấu thành quan trọng của nền kinh tế quốc dân". Chiến lược phát triển các ngành công nghiệp văn hóa Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045 của Chính phủ ban hành năm 2025 nêu rõ nhiệm vụ “Phát triển các ngành công nghiệp văn hóa trở thành các ngành kinh tế quan trọng, phấn đấu tăng trưởng ở mức cao và gia tăng kim ngạch xuất khẩu những sản phẩm công nghiệp văn hóa thuộc các lĩnh vực trọng tâm, trọng điểm; góp phần quảng bá, lan tỏa các giá trị lịch sử, văn hóa, con người Việt Nam và khẳng định thương hiệu, vị thế quốc gia trên trường quốc tế. Phát triển công nghiệp giải trí đáp ứng nhu cầu giải trí đa dạng của người dân và du khách; tăng cường kết nối cộng đồng, tôn vinh các giá trị truyền thống và xuất khẩu các sản phẩm công nghiệp giải trí ra thế giới.”

Từ chiến lược chung, việc triển khai phát triển công nghiệp văn hóa từng bước được triển khai tại nhiều nơi, trong đó thủ đô Hà Nội đóng vai trò tiên phong.

Nghị quyết số 09-NQ/TU (22/02/2022) đặt phát triển công nghiệp văn hóa và kinh tế sáng tạo như một trụ cột của chiến lược kinh tế xã hội Thủ đô giai đoạn 2021-2025, định hướng đến 2030, tầm nhìn đến 2045. Mục tiêu cụ thể đến 2025 là công nghiệp văn hóa trở thành ngành kinh tế quan trọng, với nhiều ngành mũi nhọn như thiết kế, thủ công mỹ nghệ, nghệ thuật biểu diễn và du lịch văn hóa, đóng góp đáng kể vào GRDP và nâng cao năng lực cạnh tranh đô thị.

Trên cơ sở đó, Kế hoạch 217/KH-UBND cụ thể hóa các nhóm nhiệm vụ: hoàn thiện thể chế, phát triển nguồn nhân lực sáng tạo, xây dựng không gian sáng tạo và tăng cường hợp tác công - tư trong lĩnh vực văn hóa sáng tạo. Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội được xác định là một trong những công cụ triển khai trọng điểm, vừa mang tính biểu tượng, vừa có khả năng thử nghiệm các mô hình hợp tác, đầu tư và quản trị sáng tạo trong thực tiễn.

Tiếp nối đó, kế hoạch 129/KH-UBND (2024) chỉ thị tiếp tục triển khai các sáng kiến của Hà Nội đã cam kết với UNESCO khi gia nhập Mạng lưới các Thành phố Sáng tạo:

• Hình thành mạng lưới các Không gian sáng tạo và triển khai hoạt động Trung tâm thiết kế sáng tạo Hà Nội, kết nối Mạng lưới các nhà thiết kế sáng tạo trẻ, hỗ trợ và tạo cơ hội cho những tài năng mới trong lĩnh vực thiết kế sáng tạo;
• Triển khai thực hiện các cam kết, tổ chức Lễ hội thiết kế sáng tạo Hà Nội,  quảng bá lĩnh vực thiết kế sáng tạo Hà Nội, trong khu vực và trên toàn cầu;
• Tham gia tích cực các hội nghị, diễn đàn Mạng lưới các thành phố sáng tạo trong khu vực Đông Nam Á, châu Á và toàn cầu. Tổ chức Diễn đàn Mạng lưới các thành phố sáng tạo Đông Nam Á tại Hà Nội, mở rộng hợp tác với các nước trong mạng lưới, thúc đẩy hoạt động sáng tạo.

Đây là khung pháp lý nền tảng để Lễ hội 2026 trở thành một nhịp cầu và cơ chế điều phối giữa sáng tạo nghệ thuật - thiết kế - thị trường kinh tế rộng hơn.

Kế hoạch, nguồn lực của Thành phố cho Năm sáng tạo và Lễ hội Thiết kế Sáng tạo

Theo Kế hoạch 129/KH-UBND về tổ chức các hoạt động trong khuôn khổ Năm Sáng tạo, Thành phố Hà Nội đã chủ động huy động nguồn lực liên ngành, liên cấp và xã hội hóa để xây dựng chuỗi hoạt động sáng tạo xuyên suốt năm, trong đó Lễ hội Thiết kế Sáng tạo giữ vai trò hạt nhân.

Thực tiễn bốn mùa lễ hội trước (2021–2024) cho thấy những thành tựu rõ nét: hàng triệu lượt khách tham gia, hàng chục không gian di sản lần đầu được mở cửa, sự tham gia ngày càng sâu của cộng đồng sáng tạo trong và ngoài nước, cùng sự chuyển biến trong nhận thức xã hội về giá trị của thiết kế và sáng tạo đô thị.

Trên cơ sở những kết quả tích lũy đó, Thành phố Hà Nội định hướng năm 2026 không chỉ là một mùa lễ hội, mà là Năm Sáng tạo, trong đó Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội giữ vai trò trục kết nối xuyên suốt các hoạt động sáng tạo, văn hóa, giáo dục và đổi mới đô thị .

Cách tiếp cận này phản ánh sự thay đổi về tư duy quản trị sáng tạo: từ việc tổ chức các sự kiện đơn lẻ sang xây dựng một chuỗi hoạt động liên tục trong cả năm, tạo ra tác động dài hạn đối với hệ sinh thái sáng tạo của Thành phố.

Các mùa Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội giai đoạn 2021–2024 đã đạt được những thành tựu quan trọng, tạo tiền đề cho Năm Sáng tạo 2026:

• Kích hoạt thành công nhiều không gian di sản và không gian công cộng, biến các địa điểm lịch sử, công nghiệp cũ và khu vực đô thị chưa được khai thác thành nơi diễn ra các hoạt động thiết kế, nghệ thuật và sáng tạo đương đại;
• Hình thành mạng lưới cộng đồng sáng tạo đa dạng, bao gồm nghệ sĩ, nhà thiết kế, kiến trúc sư, doanh nghiệp sáng tạo, trường đại học và cộng đồng cư dân địa phương, thúc đẩy thiết kế và công nghệ, nghệ thuật công cộng Hà Nội;
• Thu hút sự quan tâm rộng rãi của công chúng, đặc biệt là giới trẻ và các nhóm sáng tạo độc lập, qua đó góp phần nâng cao nhận thức xã hội về vai trò của thiết kế và sáng tạo trong đời sống đô thị;
• Khẳng định vị thế của Hà Nội trong Mạng lưới các Thành phố Sáng tạo của UNESCO, không chỉ ở danh nghĩa, mà thông qua các thực hành cụ thể và có tính lan tỏa.

Kế hoạch triển khai và điều phối nguồn lực dành cho Lễ hội Thiết kế Sáng tạo 2026 cho thấy Thành phố đã xác định rõ mô hình huy động và điều phối nguồn lực đa dạng, bao gồm:

• Nguồn lực công: vai trò chủ đạo của UBND Thành phố, Sở Văn hóa và Thể thao và các sở, ngành trong công tác điều phối, cấp phép, bảo đảm hạ tầng; an ninh chính trị và xã hội; và dành một phần ngân sách nhà nước để đầu tư cho Lễ hội;
• Nguồn lực hỗ trợ nâng cao năng lực, kết nối tài trợ và hỗ trợ kinh phí thực hiện dự án của các tổ chức bảo trợ quốc tế như UNESCO, UN-Habitat, các viện văn hóa nước ngoài;
• Nguồn lực xã hội hóa: sự tài trợ và tham gia đồng hành của doanh nghiệp, tổ chức sáng tạo, viện nghiên cứu, trường đại học và các đối tác trong và ngoài nước;
• Nguồn lực cộng đồng sáng tạo: sự tham gia về tri thức, ý tưởng, chuyên môn, nguồn lực của nghệ sĩ, nhà thiết kế, các nhóm và doanh nghiệp sáng tạo;
• Nguồn lực từ sự đóng góp, tham gia, hưởng thụ và tiêu dùng của người dân địa phương và khách du lịch.

Thông qua việc lập kế hoạch dài hạn, phối hợp liên ngành và huy động nguồn lực xã hội tối đa, Hà Nội từng bước hình thành một mô hình quản trị sáng tạo đô thị ngày càng cấp tiến hơn, trong đó lễ hội đóng vai trò chất xúc tác để kết nối chính sách, cộng đồng và thị trường sáng tạo.

Năm Sáng tạo và Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026 không chỉ hướng tới thành công của một mùa lễ hội, mà hướng tới di sản thể chế và xã hội: những kinh nghiệm, mối quan hệ và thực hành có thể tiếp tục được duy trì và phát triển sau khi lễ hội kết thúc.

Như vậy, Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026 là một chất xúc tác và là một nền tảng kiến tạo, xây dựng, kêu gọi nguồn lực điển hình đang chuyển mình rõ rệt từ một sự kiện văn hóa thường niên sang định hướng xây dựng hệ sinh thái sáng tạo đô thị. Nhận được sự cộng hưởng từ các chính sách mở đường cho phát triển của quốc gia và của thành phố Hà Nội, cũng như từ nguồn lực sáng tạo và di sản dồi dào hiện có, với tiềm lực từ khu vực tư nhân, Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội có nhiều điều kiện thuận lợi để cất cánh và thực sự chứng tỏ được khả năng ‘biến hình” thành một hệ sinh thái sáng tạo đô thị lành mạnh và bền vững.

Uyên Ly - Nguyễn Trâm