Hà Nội mở rộng hợp tác quốc tế với sự kết nối từ các nền tảng sáng tạo

Tin tức & Bài viết

Hà Nội mở rộng hợp tác quốc tế với sự kết nối từ các nền tảng sáng tạo

Đăng ngày

15/12/2025

Gia tăng cơ hội kết nối quốc tế không chỉ nằm ở những lời kêu gọi hợp tác, mà bắt đầu từ việc Hà Nội tạo ra các platform đủ “mở” để nguồn lực sáng tạo gặp nhau và kết nối. Nhìn từ những thực hành gần đây, ba “lát cắt’ cho thấy cách thành phố đang mở rộng cánh cửa hội nhập: Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2024, Biennale Photo Hanoi’25 và các dự án lưu trú nghệ thuật với ví dụ tiêu biểu là Dự án MAP do Heritage Art Space khởi xướng từ 2016 tới nay.

Ba ví dụ đặt cạnh nhau cho thấy một logic rõ ràng: Kết nối quốc tế hiệu quả khi được tổ chức bằng platform phù hợp. Lễ hội tạo không gian thử nghiệm đa bên; biennale giúp chuẩn hóa kết nối theo chuẩn nghề; còn trao đổi - lưu trú giúp hợp tác trở thành dòng chảy dài hạn, tạo đầu ra và tri thức tích lũy. Từ đó, hợp tác quốc tế đem lại đồng thời ba lớp lợi ích: Mở rộng thị trường và thương hiệu điểm đến, nâng cao năng lực tổ chức - mạng lưới của hệ sinh thái, và tạo nền tảng sản xuất sáng tạo bền hơn qua các chương trình dài hơi.

Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2024: Một platform thử nghiệm hợp tác đa bên

Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2024 hướng tới mục tiêu: Đầu tư sáng tạo xuyên biên giới để mở rộng thị trường, tăng khả năng học hỏi, thúc đẩy giao thoa - đổi mới và góp phần nâng năng lực cạnh tranh, thương hiệu của thành phố. Ở cấp độ platform, lễ hội vận hành như một “đại triển lãm” của đô thị: Trải rộng trên khắp thành phố, hiện diện mạnh ở không gian công cộng, tập hợp nhiều hình thức từ triển lãm, pavilion kiến trúc, biểu diễn, trò chuyện - hội thảo đến hội chợ trưng bày sản phẩm sáng tạo.

Giám tuyển Phạm Minh Hiếu dẫn tour cho các phu nhân đại sứ và đại diện các cơ quan quốc tế tại Việt Nam (Ảnh: BTC)

Với chủ đề “Giao lộ sáng tạo”, lễ hội kết nối trục “Tinh hoa di sản” (Lý Thái Tổ - Lê Thánh Tông) và trục “Kinh tế sáng tạo” (dốc Bác Cổ - Tràng Tiền), qua đó hình thành một không gian sáng tạo quy mô lớn gắn trực tiếp với trải nghiệm du lịch và đời sống đô thị. Các điểm hoạt động được triển khai tại hệ thống địa điểm như: Nhà Triển lãm 45 Tràng Tiền; không gian 61-63 Tràng Tiền; Rạp Công nhân với kịch nói, trình diễn dân gian, hội chợ sản phẩm; cùng các hoạt động đường phố trên tuyến Tràng Tiền và các phố lân cận.

Điểm nhấn chính là cách lễ hội tạo môi trường hợp tác đa bên, nơi cơ quan ngoại giao, tổ chức văn hóa, doanh nghiệp, không gian sáng tạo và nghệ sĩ cùng tham gia. Cụm “Cung Thiếu nhi Hà Nội: Hoài niệm cho tương lai” cho thấy mật độ liên kết lớn, với gần 50 hoạt động, quy tụ nhiều nhóm nghệ sĩ và đơn vị trong - ngoài nước. Một số hoạt động quốc tế cụ thể gồm: Talkshow chiếu phim và thảo luận The Last Repair Shop do Đại sứ quán Hoa Kỳ phối hợp cùng trường Nghệ thuật Điện ảnh, Đại học Nam California; chương trình chiếu phim hoạt hình Tiệp Khắc với sự tham gia của Trung tâm lưu trữ phim quốc gia Cộng hòa Séc và Đại sứ quán Cộng hòa Séc; dự án sân khấu hợp tác quốc tế Thổ Địa; hội thảo “Giám tuyển tương lai: Bước chuyển mình của bảo tàng tại Việt Nam” do Ban Văn hóa - Văn phòng UNESCO tại Hà Nội cùng PGS Jane Gavan từ Đại học Sydney thiết kế.

Nếu coi lễ hội là một thực hành thử nghiệm, thì bài toán kế tiếp là biến kết quả kết nối của lễ hội thành năng lực bền vững: Truyền thông ra quốc tế, mở thêm kênh tiếp cận qua báo chí nước ngoài, cơ quan ngoại giao và các tổ chức quốc tế; đồng thời gia tăng các hoạt động kết nối xuyên quốc gia và các chuyến tham quan hợp tác. Chuyến trải nghiệm tour di sản của đoàn phu nhân đại sứ và đại diện tổ chức quốc tế tại Lễ hội 2024 được xem như một tín hiệu cho sự kết nối, quảng bá và mở rộng hợp tác.

Biennale Photo Hanoi’25: Bài toán “chuẩn hóa” kết nối quốc tế theo chiều sâu ngành nhiếp ảnh

Nếu Lễ hội thiết kế sáng tạo Hà Nội cho thấy một platform đa lĩnh vực, thì Biennale Photo Hanoi’25 cho thấy một mô hình kết nối quốc tế theo chiều sâu của ngành nhiếp ảnh. Theo thông tin được cung cấp, Photo Hanoi’25 - Biennale nhiếp ảnh quốc tế quy tụ hơn 170 nghệ sĩ, giám tuyển và chuyên gia từ 21 quốc gia, cùng 25 tổ chức chuyên môn đồng hành. Sự kiện do Sở Văn hóa và Thể thao Hà Nội phối hợp với Viện Pháp tại Hà Nội tổ chức, với sự đồng hành của Văn phòng UNESCO tại Hà Nội.

Điểm đáng chú ý là cách thiết kế “độ phủ đô thị”: Chương trình được tổ chức theo hình thức phi tập trung, diễn ra tại hơn 20 địa điểm công cộng, không gian nghệ thuật và phòng triển lãm; kéo dài từ 01/11 đến 30/11, với 22 triển lãm miễn phí và 29 sự kiện bên lề như hội thảo, workshop, tour nghệ thuật, ra mắt sách, chiếu phim, portfolio review. Việc đưa trưng bày ra các không gian công cộng như vườn hoa Diên Hồng, bờ hồ Hoàn Kiếm, tường Văn Miếu - Quốc Tử Giám, mặt tiền Đại sứ quán Pháp… cho thấy một cách tiếp cận: Biến nhiếp ảnh thành phương tiện đối thoại liên văn hóa ngay trong không gian đô thị.

Các nhiếp ảnh gia và cơ quan quốc tế là một điểm sáng của Photo Hanoi ‘25. (Ảnh: BTC)

Ở khía cạnh tác động, bế mạc Photo Hanoi - Biennale 2025 được ghi nhận thu hút hơn 200.000 lượt quan tâm và tham gia, hơn 100 cơ quan báo chí - truyền thông đưa tin với trên 500 bài báo và phóng sự bằng nhiều ngôn ngữ. Những con số này không chỉ là hiệu ứng truyền thông, mà còn là một chỉ dấu về năng lực tổ chức sự kiện quốc tế theo chuẩn biennale - tiền đề để Hà Nội từng bước củng cố vị thế một trung tâm sáng tạo trong khu vực.

MAP và lưu trú nghệ thuật: Khi hợp tác trở thành dòng chảy dài hạn

Nếu lễ hội và biennale tạo ra “cao trào” theo mùa, thì các chương trình trao đổi - lưu trú nghệ thuật lại tạo ra dòng chảy dài hạn. MAP được mô tả là dự án trao đổi nghệ thuật quốc tế do Heritage Art Space khởi xướng từ năm 2015, hướng tới hỗ trợ nghệ thuật đương đại bằng cách tạo không gian cho thực nghiệm, trao đổi quốc tế và tiếp cận công chúng; vận hành theo mô hình lưu trú sáng tác và triển lãm kéo dài ba tháng tại Hà Nội, với sự tham gia của nghệ sĩ và giám tuyển từ nhiều quốc gia.

Từ năm 2023, MAP bước vào Dự án hợp tác ba năm với Giáo sư Ingo Vetter (Đại học Nghệ thuật Bremen), vận hành song song ở Hà Nội và Bremen, làm việc theo chuỗi chủ đề “Chuyển động”. Năm 2025, triển lãm “Tới bến” được tổ chức song song tại Galerie Nord (Berlin) và Long Biên Art Space (Hà Nội), mở rộng thành chương trình gồm 4 chuyến trao đổi nghệ sĩ Việt Nam - Đức, chuỗi workshop và các phiên chia sẻ thực hành; đồng thời dự kiến tổng kết bằng ấn phẩm chuyên đề phát hành vào mùa xuân 2026. Ở đây, hợp tác quốc tế không chỉ là “mời nghệ sĩ quốc tế”, mà là cùng xây dựng tiến trình, cùng sản xuất tri thức và cùng tạo đầu ra qua triển lãm - trao đổi - xuất bản.

Triển lãm “Tới Bến” được khai mạc ngày 07/12/2025. (Ảnh: BTC)

Song song, các mô hình lưu trú khác cũng góp phần kéo dài thời gian “ở lại” của kết nối quốc tế. Matca giới thiệu chương trình lưu trú cho các thực hành liên quan đến nhiếp ảnh, mở cho nhiều quốc tịch, khuyến khích người tham gia tự thiết kế thời gian làm việc và kết nối với các hoạt động định kỳ như portfolio review, trò chuyện chuyên đề. Một lát cắt khác là câu chuyện nghệ sĩ thị giác Yehezkiel Cyndo (Indonesia) kết nối với Heritage Art Space, tham gia chương trình trao đổi lưu trú Hà Nội - Semarang và triển khai hoạt động ký họa đô thị, workshop “Ký ức đô thị - Kể chuyện bằng ký hoạ”. Những mô hình này cho thấy “hợp tác” không dừng ở sự kiện, mà đi vào trao đổi thực hành và tích lũy năng lực cộng đồng.

Nguồn: